Narodna skupština usvojila novi Zakon o poštanskim uslugama

Narodna skupština Republike Srbije donela je 31. oktobra 2019. godine Zakon o poštanskim uslugama („Zakon“), objavljen u Službenom glasniku broj 77/2019, dana 31. oktobra 2019. godine, koji je stupio na snagu osmog dana od dana objavljivanja u Službenom glasniku, 8. novembar 2019. godine.

Novim Zakonom se detaljno uređuje odgovornost poštanskog operatera  za prouzrokovanje štete koja je nastala u međunarodnom poštanskom saobraćaju. Ovim odredbama se pre svega štite korisnici poštanskih usluga. Predviđena je i odgovornost pošiljaoca, koja se pre svega odnosi na tačno određivanje primaoca i pakovanje pošiljke. Ove odredbe su rezultat potrebe koja je proizašla iz prakse pružanja poštanskih usluga. Iz tog razloga Zakon sada propisuje da će poštanski operater imati obavezu, prilikom prijema vrednosnih i otkupnih pošiljki, da izvrši uvid u lične isprave sa fotografijom pošiljaoca, kao i da evidentira registarsku broj lične isprave. Ovu praksu zakonodavac uvodi radi sprečavanja pranja novca i finansiranje terorizma i promet robe neregistrovanih subjekata. Zakon sada pooštreno  propisuje i zabranu slanja pošiljki određene sadržine. U pogledu obaveza poštanskih operatera sada Zakon detaljnije propisuje obavezu donošenja opštih uslova za obavljanje poštanskih usluga, kao i uputstvo šta ti opšti uslovi treba da sadrže. Novim Zakon se takođe propisuje da je javni operater dužan omogući drugim poštanskim operaterima pristup poštanskoj mreži pod unapred poznatim, transparentnim i nediskriminatornim uslovima za sve korisnike. U skladu sa odredbama novog Zakona, a u skladu i sa direktivom Evropske unije, poštanski operateri će sada vršiti proceduru vođenja odvojenog računovodstva. Novim Zakonom davalac univerzalne poštanske usluge dužan je da računovodstveno odvoji prihode i troškove, koji su ostvareni pružanjem univerzalne poštanske usluge, od prihoda i troškova koji su ostvareni od ostalih poštanskih usluga. Zakonom je proširena nadležnost Regulatorne agencije za elektronske komunikacije i poštanske usluge („Regulatorno telo“). Regulatorno telo će od sada učestvovati u vansudskom rešavanju sporova između korisnika poštanskih usluga i poštanskih operatera. Pored toga, Regulatorno telo obavljaće stručni nadzor nad primenom zakona i ostalih propisa kojima se oblast pružanja poštanskih usluga reguliše. Takođe Zakonom je spušten i limit po masi i ceni za rezervisanu poštansku uslugu, masa je sada 50 gr, dok je iznos poštarine za pismonosnu pošiljku najbrže kategorije snižen na dva i po puta, za navedenu kategoriju poštanskih pošiljki, s tim da će se sa primenom ovih odredbi otpočeti nakon ulaska Srbije u Evropsku uniju. Ovim izmena je poštansko tržište u potpunosti liberalizovano.

Razlog za donošenje novog Zakona jeste pre svega potreba da se poštanske usluge u Srbiji regulatorno usklade sa propisima Evropske unije, ali i aktima Svetskog poštanskog saveza i zahtevima Svetske trgovinske organizacije. Kao država kandidat za Članstvo u Evropskoj uniji Republika Srbija svoje Zakon mora da uskladi sa direktivama EU u ovoj oblasti. Osim toga, poslednjih godina došlo je do ubrzanog razvoja poštanskih usluga, pre svega pojave novih mnogobrojnih poštanskih operatera, što je takođe zahtevalo regulatorno usklađivanje. Nakon analiziranja prethodnog Zakona o poštanskim uslugama, iz 2005. godine, utvrđeno je da su potrebne izmene koje, pre svega treba da doprinesu većoj sigurnosti korisnika poštanskih usluga, ali i jačanju konkurencije na tržištu. Cilj novog Zakona svakako jeste i da se kvalitet poštanskih usluga podigne na viši nivo, ali i da efikasnost ovih usluga bude veća.