Kako će frilenseri plaćati porez u 2022. godini?

Nakon dugih pregovora, protesta i različitih predloga predstavnika frilensera upućenih Vladi, poslednjim izmenama Zakona o porezu na dohodak građana i Zakona o doprinosima za obavezno socijalno osiguranje utvrđen je tretman frilensera u domenu poreza.

Do kraja 2021.godine ova kategorija poreskih obveznika oslobođena je od plaćanja poreza u iznosu od RSD 384.000,00 godišnje za prihode ostvarene u periodu od 2015. godine do kraja 2021. godine. Da budemo precizniji zakon se odnosi na naknade od autorskih i srodnih prava na ugovorene naknade za izvršeni rad, na koje se porez plaća samooporezivanjem. Još jednu olakšicu predstavlja umanjenje poreske osnovice za normirane troškove u visini do 50% prihoda za deo ostvarenih prihoda koji prelazi iznos uvedenog poreskog oslobođenja. Poreska obaveza utvrđuje se rešenjem Poreske uprave i plaća u 120 mesečnih rata, odnosno tokom perioda od 10 godina, s tim da prvi iznos dospeva za plaćanje 15-tog dana sledećeg meseca, u odnosu na mesec u kome je doneto rešenje Poreske uprave.

Međutim, ova pravila ne važe ako je:

  • nastupila zastarelost utvrđivanja poreske obaveze u skladu sa propisima koji su bili na snazi u momentu ostvarivanja prihoda;
  • pravosnažno okončan postupak utvrđivanja poreske obaveze;
  • poreska obaveza plaćena pre 07.05.2021. godine u skladu sa propisima koji su bili na snazi na dan nastanka poreske obaveze.

Doprinosi za obavezno socijalno osiguranje

Doprinosi za obavezno socijalno osiguranje za frilensere koji ostvaruju ugovorenu naknadu u periodu od 2015. godine zaključno sa 31.12.2021. godine od lica koje prilikom isplate naknade nije obveznik obračunavanja i plaćanja doprinosa,  utvrđuju se rešenjem Poreske uprave i plaćaju od strane frilensera u skladu sa odredbama Zakona o porezu na dohodak građana koje se odnose na ugovorenu naknadu na koju se porez plaća samooporezivanjem.

Šta je kvartalno oporezivanje i kako utiče na frilensere?

Od 01.01.2022. godine stupa na snagu pravilo po kom će frilenseri morati da podnose poresku prijavu na svaka 3 meseca – kvartalno. Dakle, kao i do sad, način utvrđivanja poreske obaveze je kroz samooporezivanje. Osnovicu poreza će određivati tako što će bruto prihod ostvaren u kvartalu umanjivati za normirane troškove u visini trostrukog iznosa poreskog oslobođenja predviđenog za zarade, a što trenutno iznosi ukupno RSD 54.900,00 (neoporezivi iznos zarade za 2021. godinu iznosi RSD 18.300,00). To praktično znači da frilenseri koji stiču prihod od autorskih i srodnih prava i prihod po osnovu ugovorene naknade za izvršeni rad, a koji iznosi manje od RSD 54.900,00 nisu u obavezi da prijave prihod i plate porez. Međutim ako je zarada  u kvartalu veća od navedenog iznosa, obveznik će platiti porez na dohodak građana, PIO i obavezno zdravstveno osiguranje. Poreska prijava za navedene prihode, podnosi se u roku od 30 dana od isteka kvartala u kome su ostvareni prihodi. Napominjemo da obveznici koji su već zaposleni ne plaćaju doprinos za obavezno zdravstveno osiguranje po osnovu obavljanja delatnosti u svojstvu frilensera.

Navedena izmena se neće primenjivati na prihode od autorskih i srodnih prava koje ostvare osobe koje imaju status samostalnog umetnika. Potom, ukoliko je obveznik ostvario obe vrste prihoda u istom kvartalu, navedeni normirani troškovi će se priznavati u pogledu ukupnog iznosa tih prihoda, a ne u pogledu svake vrste prihoda posebno.

Izmene uvode izuzetno povoljan poreski tretman prihoda frilensera koji su ostvareni od 2015. godine do kraja 2021. godine, što je bio jedan od zahteva Udruženja frilensera i preduzetnika Srbije tokom pregovora sa Vladom. Sa druge strane, nova pravila koja će se primenjivati od početka 2022. godine omogućavaju frilenserima da nastave obavljanje svoje delatnosti bez potrebe registracije u svojstvu preduzetnika ili pak privrednog društva. Svakako, sve opcije su otvorene, pa oni koji hoće da se registruju mogu to blagovremeno učiniti do kraja ove godine.

Usvajanje podzakonskih akata za primenu svih gore navedenih izmena se očekuje u narednom periodu.